Şeker bağımlılığı nedir?

Şeker isteğinin güçlü olmasının fizyolojik bir tarafı var: şeker hızla emiliyor, kan şekerini hızla yükseltiyor ve beynin ödül sistemini uyarıyor. Ardından gelen düşüş ise yeni bir istek doğuruyor. Döngü kendi kendini besliyor.

"Bağımlılık" kelimesi burada tartışmalı — maddesel bağımlılıkla aynı mekanizma olduğu kesinleşmiş değil. Ama isteğin gerçek ve güçlü olduğu tartışmasız.

Gizli şeker nerede?

İlave şekerin büyük bölümü tatlıdan değil, tatlı sanılmayan ürünlerden geliyor:

• Hazır soslar, ketçap, barbekü sosu
• Meyve suyu ve aromalı içecekler
• Aromalı yoğurtlar
• Kahvaltılık gevrekler ve bazı granolalar
• Ekmek ve paketli unlu mamuller
• "Light" ve "diyet" etiketli ürünlerin bir kısmı

Etikette nasıl görünür?

Şeker onlarca farklı adla yazılıyor: glikoz şurubu, fruktoz, mısır şurubu, maltodekstrin, dekstroz, invert şeker, konsantre meyve suyu. Farklı isimlerle listeye dağıtıldığında hiçbiri ilk sırada görünmüyor.

Pratik yöntem: "-oz" ile biten kelimeleri ve "şurup" geçenleri toplamak.

Azaltmanın pratik yolları

• İçeceklerden başla. En hızlı kazanç burada. Şekerli içecekler tokluk hissi yaratmadığı için fark edilmeden yüksek miktar alınıyor.
• Kademeli git. Birden kesmek ilk günlerde baş ağrısı ve isteği artırıyor. İki-üç haftaya yaymak daha kolay.
• Protein ve lifi artır. Tokluk süresi uzayınca istek belirgin biçimde azalıyor.
• Öğün atlama. Aşırı açlık, şeker isteğini tetikleyen en güçlü faktörlerden biri.
• Yasak koyma. Tamamen yasaklamak çoğu zaman telafi yemesine dönüşüyor.
• Uykuyu düzelt. Yetersiz uyku iştah hormonlarını etkileyip şeker isteğini artırıyor.

Ne bekleyebilirsin?

Damak tadı değişiyor: birkaç hafta sonra daha önce normal gelen ürünler aşırı tatlı gelmeye başlıyor. Bu, en çok bildirilen değişim.

Tatlandırıcı alternatifleri için tatlandırıcılar arasındaki farklar yazımıza bakabilirsin.